Ολυμπιακοί του Rio 2016: Μερικές σκέψεις

Βεβαίως, οι Ολυμπιακοί αγώνες αλλάζουν, δεν δεσμεύονται από το αρχαίο αθάνατο πνεύμα, που υποτίθεται ότι αναβιώνουν. Προϊόντα κι αυτοί ενός συγκεκριμένου πολιτισμού, όχι μόνο αναπαράγουν τις αξίες και τα μοτίβα του, αλλά πολλές φορές προηγούνται δείχνοντάς μας τάσεις του μέλλοντος.

Αθλητές, πατρίδες και σημαίες

Είναι ολοφάνερο ότι η στενή σχέση αθλητή – πατρίδας του παρελθόντος έχει διαρραγεί. Μέχρι πριν λίγες Ολυμπιάδες, οι αθλητές ήταν “εθνικοί”, και “ερασιτέχνες” δηλαδή προϊόντα μιας κρατικής προσπάθειας, με εθνικούς προπονητές, και κρατικά αθλητικά κέντρα, ενώ οι ίδιοι οι αθλητές επαγγελματικά, εμφανίζονταν σε δύο παραλλαγές: είτε ήταν στρατιωτικοί, αστυνομικοί, ταχυδρόμοι, ή υπάλληλοι άλλων δημοσίων οργανισμών, πράγμα που ίσχυε για τις περισσότερες χώρες, είτε ήταν “φοιτητές με υποτροφία”, κυρίως στις ΗΠΑ. Continue reading

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Μια κουβέντα για τον Επίκουρο

Στις 28/4/2016,  σε έναν κύκλο φίλων, (λίγο – ως πολύ), στο παλιό μεταξουργείο Σπάρτης

εδώ:

κι εδώ:

Ευχαριστώ την ομάδα activate_now

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Μαρξισμός – Κεϋνσιανισμός – Νεοφιλελευθερισμός

Συχνά η ενασχόληση με τα καθημερινά, πιεστικά, κι επείγοντα ζητήματα δεν αφήνει χρόνο και διάθεση για στοχασμό σε μια ευρύτερη χρονική κλίμακα που θα μας έδινε τη μεγάλη εικόνα και θα μας προσανατόλιζε. Ένας τέτοιος γενικός προσανατολισμός αν και δεν μπορεί να μας υπαγορεύσει άμεσα τι να κάνουμε, αφού στις ήδη διαμορφωμένες συνθήκες ελάχιστα περνάν πλέον από το χέρι μας, θα μπορούσε ωστόσο να βοηθήσει την κατανόησή μας σχετικά με το ποιά είναι η κατάσταση σήμερα, να επιτρέψει μια εκτίμηση για το που φαίνεται να πηγαίνουμε στο εγγύς μέλον, να διαλύσει αυταπάτες κι ενοχές, και να φέρει ίσως τη σύγκλιση των επιθυμιών όσων κατανοούμε ότι η κοινή μας μοίρα θα μπορούσε να είναι και διαφορετική. Continue reading

Posted in Οικονομικά Άρθρα, Uncategorized | Leave a comment

Η φιλοσοφία μιλάει ΠΑΝΤΑ για την κοινωνία

Με αφορμή μια συζήτηση στο Dasein Lab με τον Φώτη Τερζάκη

………………………………………………………………………….
Στο ακαδημαϊκό περιβάλλον η κοινωνική φιλοσοφία ωθείται όλο και περισσότερο στο περιθώριο. Μια μιατιά στα συνέδρια που γίνονται, τα προγράμματα των πανεπιστημιακών σπουδών, αλλά και τις διάφορες διαλέξεις αρκεί για να το επιβεβαιώσει. Σκοπός μου δεν είναι να εξετάσω τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό, αλλά να υποστηρίξω ότι σε ένα βαθύτερο επίπεδο, κάθε φιλοσοφία μιλάει για την κοινωνία.

Continue reading

Posted in Uncategorized | 5 Comments

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΚΕΥΝΣ

Τι συμβαίνει με την οικονομία; Γιατί σε μια εποχή που η τεχνολογία έχει φτάσει σε υψηλότατο επίπεδο και οι πόροι αφθονούν, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού ακόμη και των ανεπτυγμένων χωρών βυθίζεται στη φτώχεια ; Γιατί η ισορροπία του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος απαιτεί διαρκείς παρεμβάσεις και παρόλα αυτά παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη;
Στην Ελλάδα, η δημόσια συζήτηση, κατά περιόδους, περιστρέφεται γύρω από το ύψος του χρέους και του ελλείμματος, γύρω από τα ισοδύναμα και το αν θα εκταμιευθεί η επόμενη δόση, όπως παλαιότερα περιστρεφόταν γύρω από τα spreads, και τις αξιολογήσεις των οίκων. Για να βγούμε από την κρίση προτείνονται «καινοτόμες δράσεις» και προσέλκυση «επενδυτών», απόδειξη επιτυχίας θα είναι η «επιστροφή στις αγορές», κλπ.
Μπορούμε σε αυτό το επιφανειακό / δημοσιογραφικό επίπεδο να κατανοήσουμε τι συμβαίνει και τι θα συνιστούσε μια διέξοδο; Μπορούμε να διακρίνουμε τα συμπτώματα από τις αιτίες; μπορούμε να καταλάβουμε πως λειτουργεί στην ολότητά του το οικονομικό σύστημα;
Προφανώς δεν μπορούμε, γιατί τα πάντα αντιμετωπίζονται σαν τεχνικά ζητήματα οικονομικής διακυβέρνησης εντός ενός πλαισίου που το ίδιο δεν αμφισβητείται.

Θα μπορούσαμε όμως να εμβαθύνουμε ακολουθώντας τη σκέψη εκείνων που κινήθηκαν είτε στα όρια, είτε εκτός της λογικής του οικονομικού συστήματος που λέγεται καπιταλισμός, υποβάλλοντάς το σε διεξοδική ανάλυση και κριτική. Παρά τα χρόνια που πέρασαν και τις αλλαγές που συντελέστηκαν, η κριτική τους όχι μόνο παραμένει επίκαιρη, αλλά και εξηγεί την εξέλιξη του καπιταλιστικού συστήματος στις μέρες μας.
Σε μια σειρά 10 συναντήσεων που ξεκινάνε στις 12/1/2016 και θα γίνουν στα γραφεία της Εταιρείας Διαπολιτισμικών Σπουδών, θα προσεγγίσουμε την οικονομική σκέψη των Μαρξ και Κέυνς. Θα δούμε τα σημεία σύγκλισής τους αλλά και τις τεράστιες αποκλίσεις τους, έτσι που μόνο κατά συνθήκη να μπορεί ένα κεϋνσιανό πρόγραμμα να θεωρηθεί αριστερό.

Το συνολικό πρόγραμμα της Εταιρείας Διαπολιτισμικών Σπουδών εδώ

Όποιος ενδιαφέρεται για τις συναντήσεις αυτές, αλλά προβληματίζεται από το ύψος της της οικονομικής συμμετοχής, επικοινωνεί μαζί μου στο: nikosprogoulis@yahoo.gr

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Τι σημαίνει Ανάπτυξη, τι σημαίνει Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Πως πρέπει να καταλάβουμε αυτές τις έννοιες για να προσανατολιστούμε στην παρούσα συγκυρία.
Εδώ και δεκαετίες η “ανάπτυξη” έχει περάσει στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, και στα μνημονιακά χρόνια προστέθηκε η “παραγωγική ανασυγκρότηση”. Η θετική αίσθηση που προκαλούν οι όροι αυτοί, μετριάζεται από τη σύγχυση που τούς συνοδεύει, διότι μπορεί να σημαίνουν πολύ διαφορετικά πράγματα. Continue reading

Posted in Οικονομικά Άρθρα | Tagged , | 2 Comments

Πως να καταλάβουμε τον Νίτσε ;

Με την ευκαιρία της μετάφρασης των απάντων του Νίτσε από τον Ζήση Σαρίκα, (εκδ. Πανοπτικό), έγινε χθες 3/4/2015 μια εκδήλωση, παρουσίαση – συζήτηση στην οποία μίλησαν ο ίδιος ο μεταφραστής, Ζήσης Σαρίκας, ο Βασίλης Κάλφας και ο Φώτης Τερζάκης.

Στο παρόν θα επιχειρήσω να δώσω μια περίληψη της ομιλίας του Φώτη Τερζάκη με την πεποίθηση ότι μπορεί να καθοδηγήσει τον καθένα μας στο δύσκολο εγχείρημα της κατανόησης του Νίτσε.

Ο Νίτσε μεταφράζεται ακατάπαυστα εδώ και έναν αιώνα. Μαζί με τον Σοπενχάουερ είναι οι πιο πολυμεταφρασμένοι φιλόσοφοι που μάλιστα τους διαβάζει ένα κοινό που δεν είναι αυστηρά φιλοσοφικό. Κατ΄αρχάς ο Νίτσε είναι ένας ήρωας της φιλοσοφίας όπως και ο Σωκράτης ή ο Κίρκεγκωρ, δηλαδή ένας φιλόσοφος που γοητεύει σε πρώτο επίπεδο με την βιογραφία του. Η τεράστια δημοτικότητα του Νίτσε έχει μια παράπλευρη απώλεια: ότι είναι ο πιο παρεξηγημένος φιλόσοφος που έχει υπάρξει και ο λόγος τόσο της δημοφιλίας όσο και της παρεξήγησης θα πρέπει να αναζητηθεί στην ίδια τη γραφή του Νίτσε που είναι λογοτεχνική. Η λογοτεχνική γραφή του Νίτσε συνεπάγεται βεβαίως πολυσημία. Είναι αδύνατη επομένως η ερμηνευτική βεβαιότητα. Οι προτάσεις του Νίτσε δεν είναι κανονικές εννοιακές προτάσεις αλλά χειρονομίες και σαν τέτοιες πρέπει να κατανοηθούν. Ο Νίτσε αλλού εξομολογείται, αλλού επιτίθεται αλλού εύχεται, αλλού παραληρεί και πρέπει ο αναγνώστης να αποκρυπτογραφήσει τι από όλα αυτά κάνει σε κάθε σημείο ο Νίτσε και ποιόν φανταστικό παραλήπτη έχει απέναντί του. Κάθε συγγραφέας έχει ένα κλειδί που επιτρέπει την αποκρυπτογράφησή του. Ο Νίτσε χρειάζεται διαφορετικό κλειδί σε κάθε φράση του και αυτό κάνει πολύ δύσκολη την ερμηνεία του. Το ναυάγιο της κατανόησης επίκειται διαρκώς. Continue reading

Posted in Φιλοσοφικά Άρθρα | 2 Comments