Το “τρέξιμο στην πόλη” ως ωραιοποιημένη κατάντια του μαζικού αθλητισμού

Ο πρωταθλητισμός στα ομαδικά αθλήματα εμπλέκεται κατά κανόνα με στενά εννοούμενες μπίζνες, (στοιχήματα, στησίματα, διαφημίσεις, αγοραπωλησίες, κλπ), κι όλα αυτά σε συνδυασμό με ευρύτερα πολιτικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα. Ως γνωστόν σε αυτό το χώρο, τόσο οι παράγοντες όσο και οι κώδικες συμπεριφοράς, με ελάχιστες εξαιρέσεις, είναι βγαλμένοι από τον κόσμο της “νύχτας”.

Ο πρωταθλητισμός στα ατομικά αθλήματα, όπως στο κολύμπι, το στίβο, την άρση βαρών, κλπ είναι συνήθως ένα κρατικό project, με στόχο την εθνική ή την κρατική προπαγάνδα, (εξαρτάται από το αν οι παραλήπτες είναι εκτός ή εντός συνόρων), και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλο τον κόσμο. Οι υπερδυνάμεις ΗΠΑ και Κίνα σάρωσαν τα μετάλλια στους τελευταίους Ολυμπιακούς, όπως παλιότερα έκανε και η ΕΣΣΔ. Όμως και μικρότερες χώρες όταν βάλουν στόχο τα μετάλλια αποδεικνύεται ότι τα καταφέρνουν, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο φέτος που ήταν ο οικοδεσπότης των Ολυμπιακών αγώνων και πήρε τα διπλά μετάλλια από τη Γερμανία. Ως τέτοιος αθλητικός μασίστας, με επιτυχίες δυσανάλογες με το μέγεθός της εμφανιζόταν πριν από καμιά δεκαετία και η Ελλάδα.

Υπάρχει όμως μια μεγάλη διαφορά: Σε χώρες με πραγματική αθλητική παράδοση υπάρχει μαζικότατος, λαϊκός αθλητισμός. Μέσα από τη μεγάλη αυτή μάζα αθλουμένων, ξεχωρίζουν κάποια ταλέντα που με τη σχετική βοήθεια κάνουν πρωταθλητισμό. Αυτή είναι η μόνη υγειής εκδοχή του πρωταθλητισμού.

Σε χώρες σαν τη δική μας, αντίθετα, δεν υπήρξε ποτέ αυτή η μεγάλη αθλητική βάση, απλώς εμφανίστηκε ξαφνικά μια κορυφή που αποτελείτο είτε από αγορασμένους και ελληνοποιημένους έτοιμους πρωταθλητές, (π.χ. στην άρση βαρών, το τζούντο, κλπ), είτε από φτιαγμένους στο εργαστήριο αθλητές, (π.χ. στο στίβο), σε ρόλο πειραματόζωων που δεν δίσταζαν να υποθηκεύσουν τη ζωή και την υγεία τους για να πρωταγωνιστήσουν.

Σε κάθε περίπτωση, ο λαϊκός – μαζικός αθλητισμός, που σημαίνει καλύτερη υγεία, και καλύτερη ποιότητα ζωής σε πολλά άλλα επίπεδα, δεν υπήρξε στην Ελλάδα ποτέ1. Αυτό δεν είναι τυχαίο: Ο μαζικός αθλητισμός χρειάζεται υποδομές σε γήπεδα, γυμναστήρια, κολυμβητήρια, προσωπικό, και ενώ είναι ωφελιμότατος, τα οφέλη είναι μακροπρόθεσμα και δεν προσφέρονται για άμεση επικοινωνιακή εκμετάλλευση όπως συμβαίνει με τον πρωταθλητισμό. Το πρωτοπόρο ελληνικό κράτος εκχώρησε εδώ και πολλά χρόνια τον μαζικό αθλητισμό στα ιδιωτικά γυμναστήρια που, κατά κανόνα αντί για αθλούμενους έβγαζαν δύο είδη body builders: τους εποχιακούς, του καλοκαιριού, και τους μόνιμους, της νύχτας και του βαριού ποινικού κώδικα. Οι γυναίκες πάνε σε aerobic και πιλάτες, αλλά συχνά τρέχουν, ακόμη πιο ιδιωτικά, σε διάδρομο στο σπίτι. Ειδικά μετά το 2004, όπου όλες οι εγκαταστάσεις επιστρατεύτηκαν για να φιλοξενήσουν εκδηλώσεις των Ολυμπιακών και δεν αποδόθηκαν πίσω στο κοινό, οι χώροι για άθληση, τουλάχιστον στην Αθήνα, έχουν εκλείψει παντελώς.

Σε αυτό το περιβάλλον, ξαφνικά, εδώ και μερικά χρόνια, ένα νέο είδος “μαζικού αθλητισμού” έχει ξεπηδήσει: οι αγώνες δρόμου στις πόλεις. Όποιος δεν τα παρακολουθεί, θα εκπλαγεί από το πόσοι αγώνες γίνονται: Σήμερα, 07/10/ 2012 είχαμε το Nike Run στο κέντρο της Αθήνας, και τον “Παυσανία” από τα Μέγαρα στην Ελευσίνα. Την άλλη βδομάδα είναι τα 27 χλμ στις Σπέτσες. Ο επίσημος μαραθώνιος είναι τον Νοέμβριο στην Αθήνα, και θα ακολουθήσει ένα 10άρι 2-3 βδομάδες αργότερα. “Γύρους της Αθήνας” έχουμε διάφορους, αλλά επίσης και το γύρο της Ν. Σμύρνης, του Υμηττού, της Δάφνης, κλπ. Είναι ό,τι πιο βολικό θα μπορούσαμε να σκεφτούμε: Προβάλλεται άλλοτε ο Δήμαρχος, άλλοτε το υφυπουργείο νέας γενιάς, ή κάτι παρόμοιο που “προάγουν τον αθλητισμό” και σκέφτονται, τάχα, τη νέα γενιά, διαφημίζονται οι αθλητικές εταιρείες και οι σπόνσορες, εμείς τρέχουμε μέσα στη χαρά, και όλα αυτά δεν στοιχίζουν τίποτε: Την τρώνε μόνο μερικές χιλιάδες οδηγοί που μας μουτζώνουν και μας βρίζουνε όταν περνάμε μπροστά τους. Δεν είναι τέλειο ?

Ανήκω κι εγώ στους “καμένους” που τρέχουν σε μαραθωνίους, ημιμαραθωνίους και 10άρια.

Είναι και για εμάς φτηνό: κοστίζει 2 ζευγάρια παπούτσια το χρόνο, το ποσό της συμμετοχής μας στους αγώνες και πολύ λίγα αξεσουάρ. Ταλαιπωρούμαστε βέβαια για τις προπονήσεις και τρέχουμε είτε στα ελάχιστα πάρκα του κέντρου, είτε στον Υμηττό, είτε όπου αλλού βρούμε. Ωστόσο, το τρέξιμο από μόνο του, όπως το κάνουμε οι περισσότεροι, είναι ένας ασύμμετρος τρόπος άθλησης, γίνεται κατά κανόνα χωρίς επίβλεψη, και κερδίζει τόσο πολλούς νέους φίλους απλώς επειδή είναι η μόνη διέξοδος.

1Μόνη εξαίρεση μετά το 1987 ήταν τα πολλά ανοιχτά γήπεδα μπάσκετ ειδικά στα αστικά κέντρα.

Advertisements
This entry was posted in Οι πιο πρόσφατες αναρτήσεις and tagged . Bookmark the permalink.

7 Responses to Το “τρέξιμο στην πόλη” ως ωραιοποιημένη κατάντια του μαζικού αθλητισμού

  1. fkatrantzis says:

    This is a test reply. Φώτης

  2. Yiannis Rachiotis says:

    Καλό το κείμενο φίλε. Θα μπορούσαμε μήπως να δούμε τον αθλητισμό – αφού ούτως ή άλλως προσελκύει κόσμο- διαφορετικά; να τον εντάξουμε σε μια διαφορετική λογική ή δράση; λόγω περιορισμένης ενασχόλησης με το αντικείμενο δεν έχω άποψη…

  3. Παναγιώτης Λιόλιος says:

    Συμμερίζομαι τις σκέψεις και ανησυχίες σου, φίλε Νίκο!
    Ο καθείς ας αναλογιστεί!..

  4. chrysostomia says:

    Παραγνωρίζεις σημαντικά πράγματα.Πρώτον εκτός από την προσπάθεια των χωρών να σαρώσουν τα μετάλλια ,υπάρχει και η προασπάθειΑ του ατόμου ,να διακριθεί ,να αποδώσει τα μέγιστα ,να γνωρίσει τα όρια του ,να πραγματοιποιήσει απλώς τα όνειρα του χωρία να βάζει ετικέτες ,άσχετα αν χρησιμοποιούνται από κάποιους, egal. Ποτέ δεν με ένοιαξε . και ούτε με καθοδήγησε κάποιος .Σε εκμεταλεύονται σε χρησιμοποιούν ,όλο τέτοιεςς βλάκείες άκουγα.Εχω ένα ταλαντούχο εαυτό και θέλω να τον εκμεταλευτώ,ενοχλώ κανένα ; Δεύτερον στάδια και υποδομές έχουμε γεμίσει και όχι για τους ολυμπιακούς.Αδειασαν από αθλητές όμως .Οταν δεν είχαμε στάδιο στην κάλυμνο και τρέχαμε στις πέτρες ,ήταν γεμάτο από παιδιά που σε όλη την σχολική ηλικία έκαναν αθλητισμό.Τώρα που η δωδεκάνησος έχει πέντε στάδια με ταρτάν το πιστεύεις ότι δεν πατάει κουνούπι.δεν φταίνε οι υποδομές.Τρίτον η Ελλάδα είχε λαϊκή αθλητική βάση . Το 1985 1986 πληρωνόμασταν τριάντα χιλιάδες δραχμές τον μήνα, ανεβαίναμε στην Καλογρέζα για εργομετρικές εξετάσεις ,έτσι βγήκαν γκατσιούδης ,ξάνθου χαραμής ,παπακώστας κτ.λ. ανάμεσα από πολλούς αθλητές , που δεν ήθελαν να συνεχίσουν ,είχαν άλλες προτεραιότητες ,απογοητεύτηκαν ,αλλά αθλητές υπήρχαν .σε κάθε αγώνα που κατεβαίναμε στην πρωτεύουσα του νομού στην ρόδο ο καζώνης καλύμνου κατέβαζε πενήντα άτομα,ένα συνέχισε ,macht nichts .τα υπόλοιπα όταν μαζευόμασταν για τα ταξίδια στην ρόδο μιλάγαμε ,όχι για καριέρες κ.τλ.Τέταρτον ο αθλητισμός για βετεράνους αναμφισβήτητα είναι θετική κατάληξη από πολλές απόψεις, αλλά και αυτός έχει τύχει εκμετάλευσης . Σε κάθε εκκίνηση που δίνεται αυτοί που εκμεταλεύονται τσιπάκια κ.τ.λ.βγάζουν λεφτά δεν το κάνουν για τη ψυχή της μάνας τους .Μου έκανε εντύπωση τόση αγάπη για τους βετεράνους .κάθε κυριακή αγώνας ,να βελτιώσεις τι ,να αποδείξεις τι ,ότι είσαι φιτ ; υπάρχει εκμετάλευση της ματαιοδοξίας να δουν το όνομα τους σε σάιτ γραμμένο με τον χρόνο ,να συναγωνιστούν με τον δίπλα που τρέχει μαζί στο παναθηναικό στάδιο. Οι βετεράνοι είναι το μεγάλο τάργκετ γκρουπ ,κατάλαβε το γι αυτό εγινε το γκρουπ της wind, adidas,nike etcetera.δεν αναιρεί βέβαια τα οφέλη του αθλητισμού σε φιλώ

    • Chris says:

      Πολυ μ’ αρεσει οπως τα λες γιατι υπαρχει κατι ωραιο και αισιοδοξο στο κειμενο σου και γιατι οπως λες ο καθενας τρεχει γιατι το γουσταρει!!Ευγε ΄Χρυσοστομη’

  5. Είναι μεγάλη τιμή για το νεόκοπο αυτό blog, το ότι κατάφερε και προσέλκυσε το σχόλιο μιας μεγάλης πρωταθλήτριας του Ελληνικού στίβου, που, μάλιστα, συνεχιζει να είναι κάτοχος πανελληνίου ρεκόρ ακόμη και σήμερα.
    Χρυσοστομία, δεν πρόκειται να μπω σε αντιπαράθεση μαζί σου. Ευχαριστώ για το σχόλιό σου.

  6. Κωνσταντίνος Δημόπουλος says:

    ΜΑ ΤΙ ΕΠΑΘΕΣ! ΗΤΑΝ ΟΛΑ ΤΟΣΟ ΩΡΑΙΑ!
    Σπάνια έχω συμμετάσχει σε παρόμοιες, ωραιότατες αθλητικές διοργανώσεις μαζικού αθλητισμού και ισάριθμες φορές ως θεατής. Μετά την τελευταία εμπειρία όμως του επίσημου μαραθωνίου της Αθήνας έχω σκοπό να πληθύνω τις παρουσίες μου. Σκοπός μου να μελετήσω το φαινόμενο αυτό από αισθητική, κοινωνική και πολιτιστική άποψη. Παρουσιάζει χαρακτηριστικά που είναι κρίμα να διαλάθουν τις προσοχής μας. Χαρωπή, εορταστική ατμόσφαιρα – πάρτυ το χαραχτήριζε ο παρουσιαστής από μικροφώνου φλυαρώντας ακατάπαυστα λέγοντας όσες ασυναρτησίες και ανακρίβειες του έρχονταν στο νου- πανηγύρι, τέντες στη μέση του στίβου, τέντες στο χώρο προπυλαίων του σταδίου, τέντες απέναντι στο χώρο του Ζαππείου, σπόνσορες, εταιρείες, αθλητές, λυόμενες κατασκευές, λουόμενοι θεατές, πλημμυρίδα αισθητικής ασυναρτησίας, ακροβολισμένα happening κατά τη διαδρομή του 10αριού, κοπέλες ντυμένες με παραδοσιακές στολές στον τερματισμό, επίσημοι προσκεκλημένοι, τερματίζοντες. Όλα άψογα χωροθετημένα, αισθητικώς και εντελεχώς οργανωμένα από κάποιους 35άρηδες φιλόδοξους σαΐνια μανατζερ. Χρειάζεται, αδελφέ, ευρύτερη κοινωνική και πολτισμική παιδεία όταν “δημιουργείς δημόσιες εικαστικές εικόνες”….Πολύ wind. Γέμισαν τα μάτια μου wind. Μου θύμισε την εμπορική εμποροπανήγυρι στο χωριό μου. Για τον επόμενο επίσημο μαραθώνιο θα πρότεινα κάτω από τις τέντες – οιονεί λάκων – που είχαν στηθεί στη μέση του σταδίου δίπλα στις κοπέλες με τις τοπικές φορεσιές να ευφρανθούμε και την οσμή της τσίκνας από αρνάκια που θα σιγοψήνονται – κάθε λάκος-τέντα θα έχει τον δικό του σπόνσορα – ώστε οι τερματίζοντες να γεύονται πριν την απονομή ένα ζεστό στυλωτικό μεζεδάκι από τους οβελίες. Για τους πρώτους τα τσαούλια, για τους τελευταίους η ουρά. Πραγματικά αυτή η διοργάνωση με ξεπέρασε. Άγγιξε σίγουρα τα αισθητικά μου όρια. Τα αθλητικά μου τα άγγιξα μόνος μου στον αγώνα συνεπικουρούμενος των χαζών happening κατά την διαδρομή. Αλήθεια είχε τέτοια beautiful και στη διαδρομή του μαραθωνίου; Στο επίπεδο αυτό μπορεί σίγουρα να γίνει πολλή δουλίτσα ακόμα. Ακροβάτες, ξυλοπόδαροι. ταχυδακτυλουργοί, αναβίωση τοπικών εθίμων, πάτημα σταφυλιών κλπ. Νεοπαγές και σίγουρα έχει πολλά περιθώρια εξέλιξης. Έννοιες όπως δημόσιος χώρος, δημόσια διοργάνωση, δημόσιος, μαζικός αθλητισμός υπόκεινται στην διακριτική ευχέρεια της φαντασίωσης του καθ’ έκαστου διιοργανωτή – μάνατζερ. Τα γνωστά φρεσκοξυρισμένα, γραβατωμένα, κουστουμαρισμένα προσωπάκια του εξσυγχρονιστικούπροσοδοφόρουταπάντα όλα. Δεν είμαι γκρίνιας, αντεξουσιαστής, αναρχικός, μηδενιστής. Ήθελα να καταλάβω ότι κάποιος από τους γαμωφορεις συμμερίζεται κάπως, κάποιο από τα περιεχόμενα που δίνω στην έννοια του σεβασμού προς αγωνιζόμενους και θεατές. Ναι είμαι λίγο απαιτητικός. Λιγότερα, απλούστερα, καθαρότερα, με έμπνευση που θα εκπορεύεται από στον σεβασμό για την προσπάθεια των αθλητών. Όχι από την ανάγκη της προβολής των χορηγών. Η εταιρεία δεν είναι ιδέα. Η προσπάθεια του αθλητή είναι η ιδέα. Ο χορηγός,η εταιρεία, ο φορέας πρέπει να είναι ο διαμεσολαβητής. . Εδώ γίνεται- προσέξτε με σας παρακαλώ – ιδέα η εταιρεία και διαμεσολαβητής ο αγωνιζόμενος. Και καθώς ανάφερα την έννοια της “διαμεσολάβησης” θυμήθηκα τον κορυφαίο Διακογιάννη. Αυτός καθώς εκανε “διαμεσολάβηση” σου έφερνε στο νου Χατζιδάκι, Duke Ellington κλπ. Αυτός είχε αίσθηση του μέτρου, του ρυθμού. Όταν δεν τα έχεις αυτά τότε προβάλλεις μόνο την προσωπική σου και πολιτιστική μας ένδεια. Ήθελε το πράγμα να καταστεί το άυλο διακύβευμα του ιδανικού σε εικόνα, ώστε να συνδεθούν οι θεατές με τους αγωνιζόμενους. Και επειδή αυτά δεν τα βλέπω, αφήνομαι στην αισθητική απόλαυση του κιτς. Ραντεβού στον επόμενο αγώνα. Είμαι περίεργος να δω τι άλλο θα δω. Άλλος τρέχει για να κόψει τα αντικαταθληπτικά, άλλος γιατί έχει το χάρισμα, άλλος γιατί τρέχουν και οι φίλοι του κλπ. Εγώ θα τρέχω για να διακυρήττω την κατάργηση της “ωραιοποιημένης κατάντιας του μαζικού αθλητισμού. Θα πάω και στην αλλοδαπή να δω πώς έχουν εκεί τα πράγματα. Βρήκα νόημα στη αθλητική ζωή μου; Να κάνουμε και γκρουπάκι με μπλουζάκια, καπελάκια διαμαρτυρίας, συλλογή υπογραφών, διαφωτισμού της κοινής γνώμης κλ; Να γίνουμε αντιρρησίες; Να τρέχουμε χωρίς να δηλώνουμε συμμετοχή; Να πολεμήσουμε τα αντιαισθητικά, πολυεθνικά μονοπώλια; Άσε μας ρε Νίκο, σε τι κόσμο θέλεις να τρέχεις; Αυτή είναι η πόλη, έτσι οι αγώνες λαΐκού, μαζικού αθλητισμού, έτσι τα μούτρα μας. Να γουστάρεις κι όλα θα πάνε καλά.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s