Εντυπώσεις από το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ – Τυνησία 2013 (1ο μέρος)

 

Βρέθηκα στο παγκόσμιο κοινωνικό φόρουμ, (ΠΚΦ), που έγινε πριν λίγες μέρες στην Τυνησία και θα ήθελα να μεταφέρω κάποιες εικόνες.

 

Φυσικά, ακόμη και ο πιο καλοπροαίρετος συνειδητοποιεί ότι σήμερα το ΠΚΦ έχει στο μεγαλύτερο μέρος του ενσωματωθεί στο σύστημα στο οποίο υποτίθεται ότι αντιτίθεται: πάνω από τα 2/3 των συμμετεχόντων είναι μέλη ΜΚΟ χρηματοδοτούμενων από πόρους είτε εθνικούς είτε υπερεθνικών οργανισμών, (ΟΗΕ, ΕΕ, κλπ), ενώ όλο και περισσότερες συζητήσεις είτε κινούνται στην ανώδυνη θεματολογία που προκρίνουν αυτοί οι οργανισμοί, όπως ισότητα φύλων, περιβάλλον, κλπ, είτε έχουν στρογγυλέψει αρκετά την κριτική τους.

 

Ωστόσο, είναι ανεκτίμητη η δυνατότητα να ακούσεις, για παράδειγμα, μέσα σε δυο ώρες ανθρώπους από την Κίνα, τη Βραζιλία, την Ινδία ή τη Ν. Αφρική να παρουσιάζουν την κατάσταση στη χώρα τους υπό ένα συγκεκριμένο πρίσμα, όσο κι αν είναι αναπόφευκτος ένας μεγάλος βαθμός υποκειμενικότητας. Πέρα από αυτό υπάρχουν κάποιοι “αστέρες” που αξίζει να ακούσει κανείς όπου κι αν μιλάνε, ενώ, τέλος, το ειδικότερο φετινό ενδιαφέρον λόγω του τόπου διεξαγωγής, ήταν η επαφή με τα αραβικά κινήματα.

 

 

Θα προσπαθήσω εδώ να μεταφέρω τι συγκράτησα σχετικά με 3 θέματα:

 

  1. Τι γίνεται με την “αραβική άνοιξη” στην Αίγυπτο και την Τυνησία δυο χρόνια μετά.

  2. Ποια είναι η οικονομική κατάσταση στην Αίγυπτο και ποιές οι προοπτικές.

  3. Πως μεταβάλλεται η κατάσταση για τα κινήματα στα BRICS και τι μορφή θα μπορούσε να πάρει μια διεθνοποιημένη αντίσταση στην νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.

 

 

 

Τι γίνεται με την “αραβική άνοιξη” στην Αίγυπτο και την Τυνησία δυο χρόνια μετά.

 

 

Η κατάσταση στην Αίγυπτο και την Τυνησία έχει αρκετά κοινά σημεία σε αντίθεση με την κατάσταση στη Λιβύη, τη Συρία, ή την Υεμένη που είναι πολύ πιο ειδικές περιπτώσεις. Αν θα θέλαμε να πούμε με δύο μόνο λόγια τι συμβαίνει σε Αίγυπτο και Τυνησία μπορούμε να αναφέρουμε δύο συνθήματα που συναντά κανείς γραμμένα στους τοίχους:

 

  • άλλαξαν τα πρόσωπα – όχι η κατάσταση

  • Το ισλάμ δεν είναι πρόβλημα αλλά το ισλάμ δεν είναι και λύση.

 

 

Το απογοητευτικό συμπέρασμα που συνάγεται από τις δύο αυτές διαπιστώσεις είναι ότι το πολιτικό ισλάμ έτσι όπως εμφανίζεται σε αυτές τις χώρες δεν μπορεί να αποτελέσει ένα ανάχωμα στον δυτικό νεοαποικισμό, ούτε αλλάζει τις αρμονικές σχέσεις με το Ισραήλ.

 

 

Οι εξεγέρσεις ξεκίνησαν από την άσχημη οικονομική κατάσταση στις χώρες αυτές, οι οποίες, για αρκετές δεκαετίες ήταν σε στασιμότητα ή κατέγραψαν και συρρίκνωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Αυτό συνέβηκε μόνο σε λίγες ακόμη χώρες της Αφρικής, αλλά πουθενά αλλού στον κόσμο, καθώς ούτε στην Ασία, ούτε στη λατινική Αμερική υπήρξε ανάλογη στασιμότητα, αντίθετα, λίγο – πολύ σημειώθηκε κάποια ανάπτυξη έστω και με στρεβλά χαρακτηριστικά. Η οικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε τα τελευταία χρόνια ραγδαία για τα φτωχότερα στρώματα καθώς οι χώρες αυτές άρχισαν να υιοθετούν νεοφιλελεύθερες πολιτικές και το κόστος των βασικών αγαθών εκτινάχθηκε. Οι εξεγέρσεις ανέτρεψαν τα παλαιά καθεστώτα του Μουμπάρακ και του Μπεν Αλί, αλλά η συνέχεια ήταν προβληματική.

 

Το βασικό εργαλείο για να ελεγχθεί ο εξεγερμένος κόσμος, πέρα από τη βία, ήταν, (όσο κι αν φανεί περίεργο), οι εκλογές.

 

Αρχικά, αυτός ο εξεγερμένος κόσμος ήταν ενωμένος στην προσπάθειά του να διεκδικήσει ένα καλύτερο αύριο. Εδώ χρειαζόταν μια μεγαλύτερη μεταβατική περίοδος στην οποία θα μπορούσε να ξεκαθαρίσουν οι τάσεις και να πάρει πιο συγκεκριμένη μορφή κάθε σχετική πρόταση. Αντίθετα, η μεταβατική περίοδος ήταν ιδιαίτερα μικρή. Η διάσπαση και η σύγχυση άρχισε στην Αίγυπτο από ένα ανούσιο δημοψήφισμα στο οποίο ο κόσμος θα αποφάσιζε αν πρέπει να τροποποιηθούν, (χωρίς να συζητηθεί σε ποιά κατεύθυνση, αλλά γενικώς και αορίστως αν πρέπει να τροποποιηθούν), μερικά άρθρα του συντάγματος. Αυτό έφερε μια πρώτη διάσπαση καθώς ορισμένοι συντάχθηκαν με το “ναι” και άλλοι με το “όχι”. Στη συνέχεια όσοι ψήφισαν “όχι”, περίπου 25%, κατηγορήθηκαν ότι τάχθηκαν εναντίον του Ισλάμ ενώ αρχικά το “όχι” δεν είχε θεωρηθεί ότι έχει τέτοιο χαρακτήρα . Μετά έγιναν εκλογές όπου εμφανίστηκε ένας μεγάλος αριθμός κομμάτων. Ο κόσμος διασπάστηκε ακόμη περισσότερο. Μέσα από αυτή τη σύγχυση ωφελημένες έβγαιναν δύο δυνάμεις που ήταν οι μόνες εκ των προτέρων οργανωμένες: Οι Ισλαμιστές και ο στρατός, ή μάλλον η ηγεσία του στρατού. Ταυτόχρονα, η Δύση στήριξε με πολλούς τρόπους αυτούς τους δύο πόλους εξουσίας. Για όποιον δεν το ξέρει, τόσο οι αδελφοί μουσουλμάνοι στην Αίγυπτο, όσο και το κυβερνών σήμερα ισλαμιστικό κόμμα Ενάχντα στην Τυνησία είναι ξεκάθαρα φιλοδυτικές δυνάμεις.

 

 

Τι γίνεται με τους σαλαφιστές: Οι σαλαφιστές είναι ένα ιδιαίτερο κομμάτι του ισλάμ, με αφετηρία μια διαφορετική ερμηνεία του Κορανίου, που μέχρι τώρα απείχε από την πολιτική. Οι σαλαφιστές έχουν δύναμη στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού και εμφανίζονται ως καθαροί και αμόλυντοι από τα πολιτικά παιχνίδια τα οποία έπαιζαν οι αδελφοί μουσουλμάνοι ή οι ισλαμιστές του κόμματος Ενάχντα στην Τυνησία. Ωστόσο, μπήκαν το τελευταίο διάστημα ενεργά στην πολιτική, συνεργάστηκαν αρμονικά με τους αδελφούς μουσουλμάνους στις εκλογές και παρότι εμφανίζονται ως πιο ακραίοι δεν έχουν μια εναλλακτική πολιτική ή κοινωνική πρόταση. Ουσιαστικά συντάσσονται απόλυτα με την πολιτική των αδελφών μουσουλμάνων και προσπαθούν μόνο να πάρουν το μερίδιο εξουσίας που τους αντιστοιχεί.

 

 

Ο στρατός στην Αίγυπτο, (ακριβέστερα η ηγεσία του), ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ, κι έχει ιδιαίτερη δύναμη και ιδιαίτερα προνόμια στο εσωτερικό της χώρας. Στον στρατό ανήκουν μεταξύ άλλων οι πολεμικές βιομηχανίες της χώρας που παράγουν κάθε είδους πολεμικό υλικό, ανταλλακτικά, κλπ. Καθώς οι σχετικές πληροφορίες δεν αποκαλύπτονται δημόσια, είναι άγνωστο ποιο κομμάτι του ΑΕΠ “παράγεται” από τον στρατό. Τα νούμερα που κυκλοφορούν στον τύπο παίζουν από 5% έως 40%. Σε κάθε περίπτωση, ένα μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στο στρατό, που το χειρίζεται εν λευκώ, χωρίς ούτε να ζητάει έγκριση για τις δαπάνες από την πολιτική ηγεσία, αλλά ούτε καν να αποκαλύπτει που πηγαίνουν τα χρήματα. Οι αδελφοί μουσουλμάνοι αύξησαν τα προνόμια του στρατού σε σχέση με τον Μουμπάρακ και οι σχέσεις τους, είναι πολύ αρμονικές, αν εξαιρέσουμε κάποιες περιπτωσιακές κόντρες.

 

 

Οι αδελφοί μουσουλμάνοι ανέβηκαν με εκλογές στην εξουσία αλλά στη συνέχεια εγκατέστησαν μια δικτατορία. Έφτιαξαν μια θρησκευτική υπερ-εξουσία πάνω από την πολιτική. Οι όποιες αποφάσεις του κοινοβουλίου πρέπει τώρα να περάσουν από ένα θρησκευτικό συμβούλιο που στην ουσία καταργεί το κοινοβούλιο. Οι ανώτεροι δικαστικοί λειτουργοί αντικαταστάθηκαν από ανθρώπους των αδελφών μουσουλμάνων, δεν υπάρχει ελευθερία του λόγου, οι εχθροί καταγγέλλονται ως “άπιστοι”, και η αστυνομική καταστολή είναι άγρια. Μια από τις πρώτες δεσμεύσεις που πήραν οι αδελφοί μουσουλμάνοι ήταν ότι θα σεβαστούν τις συμφωνίες με το Ισραήλ με το οποίο έχουν τις αρμονικές σχέσεις που είχε και ο Μουμπάρακ.

 

Στο οικονομικό επίπεδο ρίχνουν τη χώρα στην ελεύθερη αγορά με όσες καταστροφικές συνέπειες έχει αυτό, ενώ προχωράνε σε ιδιωτικοποιήσεις που περνάνε στα χέρια της ισλαμιστικής ανώτερης τάξης.

 

Αντί για κοινωνικές αλλαγές που θα ανακούφιζαν τα φτωχά στρώματα, προσφέρουν ελεημοσύνη με χρηματοδότηση από τη Δύση.

 

Όμως η ελεημοσύνη δεν ανακουφίζει τα λαϊκά στρώματα τα οποία αισθάνονται ότι κάποιοι έχουν κλέψει την εξέγερσή τους και συνεχίζουν τις διαδηλώσεις που συχνά έχουν νεκρούς.

 

Κάτω από τη σθεναρή και διαρκή πίεση του κόσμου φτιάχτηκε το επονομαζόμενο “μέτωπο σωτηρίας”, ένα μέτωπο ετερόκλητων πολιτικών δυνάμεων από την αριστερά μέχρι τη χριστιανική δεξιά, που μόνος κοινός τους στόχος είναι να εναντιωθούν στη συγκέντρωση της εξουσίας από τους αδελφούς μουσουλμάνους.

 

Συμπερασματικά, η κατάσταση στην Αίγυπτο αλλά και την Τυνησία διαγράφεται αρκετά δυσοίωνη. Το μόνο ίσως θετικό στοιχείο είναι ότι ο κόσμος αισθάνεται πως έχει τη δύναμη με τις συνεχιζόμενες εξεγέρσεις να επηρεάσει τις εξελίξεις υπέρ του.

 

Ωστόσο, δεν φαίνεται να υπάρχει μια υπολογίσιμη πολιτική δύναμη που θα εκφράσει αυτές τις προσδοκίες.

 

 

Τα άλλα δύο θέματα θα σχολιαστούν σε επόμενη ανάρτηση

 

 

Advertisements
This entry was posted in Οι πιο πρόσφατες αναρτήσεις and tagged . Bookmark the permalink.

3 Responses to Εντυπώσεις από το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ – Τυνησία 2013 (1ο μέρος)

  1. Antonis Prentakis says:

    Φίλε Νίκο, εξαιρετικό!!!!!!! περιμένουμε και το επόμενο.

  2. Φίλε Αντώνη ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.
    Θα σε ειδοποιήσω όταν γράψω τη συνέχεια γιατί είμαι λίγο ..”πηγμένος”

  3. DHA says:

    poly diafwtistiko, idiaiterws gia tous salafistes. Kai pali fainetai, pws h 0rhskeia den beltiwnei thn diabiwsh twn ftwxwn. Epishs, to 0ema tou stratou sthn Aigypro. Anarwtiemai giati avtes oi aples plhrofories den metadidontai se xwres pou akoma yparxei sxetika aneksarthth dhmosiografia

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s